Eleftherotypia review (by N.Papadakis)
Sunday, 07 December 2008 23:10
Τριάντα χρόνια εμπειρίας
Σε ήχο ελληνικό
ΓΙΩΡΓΟΣ Ε. ΠΑΠΑΔΑΚΗΣ
Ross Daly: Μουσική της Κρήτης
Παραγωγή: FM Records

Το γεγονός ότι ο Ross Daly δημοσιεύει έναν ακόμα δίσκο με κρητική μουσική δεν αποτελεί, βέβαια, είδηση. Το ενδιαφέρον, κάθε φορά, για τους εξοικειωμένους με το είδος αυτό της μουσικής αλλά και για κάθε ευήκοο ακροατή είναι (εκτός από την ευχαρίστηση που προσφέρει κάθε καλή ερμηνεία) η διαφορετική (κάθε φορά) εμπειρία του πολυτάλαντου αυτού μουσικού από την επαφή του με τους τύπους και τις μορφές τής μουσικής της Κρήτης. Μια εμπειρία που καταφέρνει να τη φανερώνει και να τη διατυπώνει με τρόπο πρωτότυπο και δημιουργικό.

Ο δίσκος περιλαμβάνει 10 κομμάτια, το καθένα μια παραδοσιακή μελωδία, που και άλλες φορές έχουμε ακούσει από τον Ross Daly σε άλλες, διαφορετικές ερμηνευτικές εκδοχές: Ερωτόκριτος, κοντυλιές, σούστα, ριζίτικο κ.ά.

Ισως δεν είναι τυχαία η επιλογή του Ross να παίξει μια σειρά από γνωστούς και πολυακουσμένους, θα λέγαμε, κρητικούς σκοπούς. Εχουν περάσει 30 χρόνια από τότε που ήρθε για πρώτη φορά σε επαφή με τη μουσική της Κρήτης. Τριάντα χρόνια μελέτης ενός ιδιώματος, το οποίο, αν υποθέσουμε ότι, ακόμα και για έναν μουσικό του τόπου, κρύβει πολλά μυστικά και άγνωστα, μπορούμε να φανταστούμε πόσο περισσότερο «δύστροπο» θα εμφανίζεται σ' αυτόν που πρώτη φορά το επισκέπτεται.

Αλλά ο Ross δεν είναι (για όσους δεν γνωρίζουν) ένας πρώτος τυχών επισκέπτης. Από τα παιδικά του χρόνια ταξίδεψε με τους γονείς του στον κόσμο. Πρώτο όργανό του το τσέλο, και δώδεκα ετών στην Ιαπωνία αρχίζει να μελετά κιθάρα. Προς το τέλος της δεκαετίας του '60 στο San Francisco έρχεται σ' επαφή με τον μουσικό κόσμο της Ανατολής, πράγμα που καθόρισε έκτοτε τη ζωή του. Από το 1975 (και ύστερα από πολλά ταξίδια) μπορούμε να πούμε πως τον κέρδισε η κρητική λύρα αλλά και η Κρήτη γενικότερα.

Υπάρχει μια παρεξήγηση σχετικά με τον τρόπο που ο Ross προσεγγίζει και υλοποιεί την κρητική μουσική. Θεωρούν, δηλαδή, ορισμένοι ότι ναι μεν είναι ένας προικισμένος μουσικός, αλλά δεν αποδίδει, τάχα, τη μουσική του τόπου, όπως το κάνει ένας γηγενής εμπειροτέχνης λυράρης. Η παρεξήγηση συνίσταται στο ότι, πρώτον, κανείς δεν περιμένει να κάνει κάτι τέτοιο και, δεύτερον (και σπουδαιότερο), κανένας γηγενής οργανοπαίκτης δεν αποδίδει με τον ίδιο τρόπο τη μουσική του τόπου του. Δεν έχει κανείς παρά να ακούσει πώς παίζουν εκατό λυράρηδες τον ίδιο σκοπό για να αντιληφθεί πόσο σχετικός είναι ο τρόπος παιξίματος ως προς μια υποτιθέμενη «παραδοσιακή» σταθερά, που τη διατηρούμε κάπου, όπως διατηρούμε, π.χ., τα μέτρα και τα σταθμά.

Ιδιαιτέρως, μάλιστα, σήμερα, που η μουσική παράδοση (κι όχι μόνον της Κρήτης) πέφτει όλο και περισσότερο στα χέρια των εμπόρων που δημιουργούν τις προϋποθέσεις για να επιστρατευθεί ένα πλήθος απίθανων «εκπροσώπων» της παράδοσης, οι οποίοι κακοποιούν κάθε αξία και έννοιά της (ας μην ξεχνάμε το απερίγραπτο νεοδημοτικό κιτς που κυριαρχεί στα κέντρα και τους δίσκους). Η παρουσίαση εκδοχών της όποιας μουσικής που αποκαλύπτει την πνευματικότητά της, που δεν δεσμεύεται από μουσικά «δόγματα» ή πρότυπα συναισθήματος, αποτελεί πράξη ελευθερίας και έργο πολύτιμο.

Οι μουσικές παραδόσεις εμπεριέχουν αξίες που η πολυτιμότητά τους δεν περιγράφεται με όρους μουσείου, πατριωτισμού ή γραφικότητας. Ο ίδιος ο Ross εξήγησε παλαιότερα πως «αυτό που κάνουμε δεν είναι "παραδοσιακή μουσική" αυτή καθαυτήν. Ωστόσο επικεντρώνεται, σχεδόν αποκλειστικά, σε στοιχεία συγκεκριμένων και συχνά συγγενών μουσικών παραδόσεων, οι οποίες συνεχώς αναπτύσσονται, η καθεμιά με τον δικό της τρόπο. Οι όροι "Εθνικ" και "World Music", που μόνο πρόσφατα επινοήθηκαν (και είναι πολύ αμφίβολο εάν έχουν κάποιο πραγματικό νόημα), αναφέρονται και οι δύο σε ενδιαφέροντα τα οποία είναι εντελώς αντίθετα με αυτά που αφορούν εμάς».

ΗΚρήτη προσφέρεται ιδιαίτερα για παρόμοια ενδιαφέροντα. Και μόνο το πώς είναι τοποθετημένη στον χάρτη μπορεί να δώσει κατευθύνσεις σε όποιον θέλει να προσεγγίσει το ζήτημα της πολιτιστικής της παράδοσης και, φυσικά, της μουσικής της. Αυτή η νευραλγική θέση του νησιού στη Μεσόγειο σφράγιζε πάντοτε τη μοίρα του. Από τα προϊστορικά χρόνια αποτέλεσε θέατρο συνάντησης -αλλά και σύγκρουσης- των μετακινούμενων από Βορρά προς Νότο και από Ανατολή προς Δύση πολιτιστικών στοιχείων.

Σε όλη τη διαδρομή της ιστορίας βρισκόταν συνεχώς στο επίκεντρο των μεγάλων γεγονότων, πράγμα που της έδινε το δραματικό «προνόμιο» να αποτελεί το σώμα επί του οποίου συντελέστηκαν μεγάλες πολιτισμικές ζυμώσεις. Η αραβική κατάκτηση διήρκεσε 150 χρόνια, η βενετσιάνικη 500 και η τουρκική σχεδόν 200! Σε όλο αυτό το διάστημα η Κρήτη δεν έπαψε να αποτελεί σταυροδρόμι τριών ηπείρων και επισταθμία των εθνών. Δύσβατο αληθινά έδαφος για όποιον θέλει όχι μόνο να αποφύγει τις θεωρητικές περιπλανήσεις, αλλά να διερευνήσει εμπράκτως και με ειλικρίνεια τα «αρώματα» που αναδίδουν οι παλαιοί αυτοί σκοποί.

Η μουσική είναι μια αποκάλυψη της όψης των ανθρώπων. Των παρόντων αλλά και των περασμένων. Εκείνων που τη δημιουργούν και εκείνων που την απολαμβάνουν. Κάπως έτσι, άλλωστε, την όρισε και ο σοφός Πλάτων: «τρόπων μίμημα, βελτιόνων ή χειρόνων ανθρώπων».

 

Ross Daly's News

(02/24/15) “7Fish” new cd by Kelly Thoma

If music is an endless ocean of possibilities, this collection is but 7 such...plus one. Eight new compositions by Kelly Thoma rising from the depths of the ocean of music. Influenced by various modal traditions, Kelly and eleven exceptional musi...
Read more

(09/26/14) The Other Side

After a long pause from recording, Ross Daly presents us with his new, self-released album, entitled “The other side” (August 2014). Featuring some of his closest collaborators of the past 10 years, the album is comprised of nine original composi...
Read more

(02/06/10) “Anamkhara” by Kelly Thoma

Kelly Thoma's debut album entitled "Anamkhara" has been recently released. The word Anamkhara derives from the Irish Gaelic language and means "friend of the soul". ...
Read more

(11/03/09) Ross Daly Seminar at Labyrinth

Ross Daly Music Group Seminar at Labyrinth Musical Workshop December 3-8, 2009 register at info@labyrinthmusic.gr tel: 00302810741027   ...
Read more

Event Calendar

«  January 2018  »
 Mo  Tu  We  Th  Fr  Sa  Su 
  1  2  3  4  5  6  7
  8  91011121314
15161718192021
22232425262728
293031    
© 2009, Ross Daly, All Rights Reserved   |   proudly produced & hosted by metrovista.creative.media